Meer dan 60 jaar geleden deden drie wetenschappers een schokkende voorspelling over de toekomst van de mensheid. Ze noemden zelfs een exacte datum: vrijdag 13 november 2026.
Nu die datum is aangebroken, is hun onderzoek opnieuw opgedoken, wat een voor de hand liggende vraag oproept: geloofden ze echt dat de wereld vandaag ten einde zou komen?
Het verhaal gaat terug naar 4 november 1960, toen natuurkundige Heinz von Foerster en zijn collega’s Patricia M. Mora en Lawrence W. Amiot een artikel publiceerden in het prestigieuze tijdschrift Science.
De titel was moeilijk te negeren: Doomsday: Friday, 13 November, A.D. 2026.
Maar de onderzoekers voorspelden geen inslag van een asteroïde, een nucleaire apocalyps of de fysieke vernietiging van de aarde. Hun waarschuwing ging over iets wat veel dichter bij huis lag: de snelle groei van de wereldbevolking.
Verontrustende berekening achter de voorspelling
De wetenschappers bestudeerden bevolkingscijfers die teruggingen tot ongeveer 400 voor Christus en vergeleken deze met schattingen uit 1958. Wat hun aandacht trok, was dat de tijd die nodig was om de wereldbevolking te verdubbelen steeds korter leek te worden.
Ze geloofden dat deze versnelling kon doorzetten en de cijfers uiteindelijk in wiskundige zin naar oneindig zou drijven.
Volgens hun model zou de wereldbevolking tegen 2020 de 25 miljard overschrijden. Als hetzelfde patroon zich zou voortzetten, zou de mensheid op 13 november 2026 een wiskundige singulariteit bereiken – het punt waarop hun vergelijking de groei niet langer zinvol kon beschrijven.
De onderzoekers gebruikten bijzonder scherpe bewoordingen om uit te leggen wat ze vreesden dat er zou kunnen gebeuren.
“Onze achterkleinkinderen zullen niet verhongeren. Ze worden doodgedrukt.”
Met andere woorden, hun bezorgdheid was dat een steeds groeiende bevolking een ondraaglijke druk zou leggen op de planeet en de hulpbronnen die nodig zijn om het menselijk leven in stand te houden.
Toch erkenden de auteurs dat de trend misschien niet eeuwig zou doorzetten. Ze spraken de hoop uit dat “op een bepaald moment, op de een of andere manier, er iets zal gebeuren dat een einde maakt aan deze steeds snellere race naar zelfvernietiging”.
De voorspelling veroorzaakte politieke ophef
Het artikel trok na publicatie aanzienlijke aandacht, aldus historicus Alan MacEachern, die het onderzoek opnieuw bekeek in een artikel voor The Conversation.
De beweringen vonden al snel hun weg naar politieke debatten. In 1963 citeerde een vertegenwoordiger uit de chemische industrie de studie voor een Canadese parlementaire commissie, terwijl hij betoogde dat pesticiden noodzakelijk zouden zijn om een groeiende bevolking te voeden.
Een decennium later werd het artikel ook aangehaald in een Amerikaanse abortuszaak voor het Hooggerechtshof in 1971, in argumenten tegen overheidsinspanningen om bevolkingsgroei te stimuleren.
Maar niet iedereen was overtuigd door de berekeningen van de wetenschappers.
Slechts twee jaar na het verschijnen van het oorspronkelijke artikel betwistte Harold F. Dorn de aannames ervan in Science, met het argument dat de voorspellingen al snel onbetrouwbaar zouden blijken.
Demografen vroegen zich ook af of de tijd tussen bevolkingsverdubbeling realistisch gezien steeds korter kon blijven worden zonder enige grens.
Waarom de wereld hun voorspelling niet volgde
Naarmate de decennia verstreken, begonnen de cijfers een heel ander verhaal te vertellen.
Volgens MacEachern begon de bevolkingstrend rond 1993 af te wijken van het door de wetenschappers geprojecteerde pad. Een groot probleem met hun model was de aanname dat de bevolkingsgroei onbeperkt kon blijven versnellen.
In werkelijkheid veranderen geboortecijfers. Economische ontwikkeling, onderwijs, toegang tot anticonceptie en veranderende gezinskeuzens beïnvloeden allemaal hoeveel kinderen mensen krijgen.
Er is ook een vrij voor de hand liggende biologische grens: menselijke zwangerschappen duren ongeveer negen maanden, waardoor een eindeloos snellere bevolkingsverdubbeling onmogelijk is.
Vandaag de dag is het wereldwijde geboortecijfer minder dan de helft van wat het was in 1960, en de wereldbevolking is niet in de buurt gekomen van de 25 miljard die voor 2020 werd voorspeld.
De voorspelling dat de mensheid de oneindigheid zou naderen, is dan ook niet uitgekomen.
Dus ondanks de nogal onheilspellende datum in de titel, kondigden de wetenschappers niet aan dat de wereld letterlijk zou eindigen op vrijdag 13 november 2026.
Hun artikel was een waarschuwing gebaseerd op een wiskundig model – een model dat uiteindelijk geen rekening hield met hoe drastisch de bevolkingsgroei van de mensheid kon veranderen.
LEES OOK
- ‘Ster van ‘227’ Toukie Smith, die twee kinderen deelde met Robert De Niro, overlijdt op 74-jarige leeftijd
- Woede na Trumps nieuwe woorden over Zelensky: “Schande”