De recente acties van Rusland met betrekking tot de Baltische staten baren deskundige waarnemers zorgen; zij zijn van mening dat het Kremlin mogelijk een bekende strategie nieuw leven inblaast.
Anton Gerashchenko, voormalig adviseur van het Oekraïense ministerie van Binnenlandse Zaken, heeft gewaarschuwd dat de recente retoriek van Moskou jegens Letland, Litouwen en Estland niet lichtvaardig moet worden opgevat.
Volgens hem bereidt het Kremlin zich voor om bezwaar te maken tegen wat het omschrijft als de behandeling van Russischsprekende gemeenschappen in de Baltische staten, iets wat volgens hem een patroon volgt dat al bij eerdere conflicten te zien was.
De waarschuwing komt op een moment dat Rusland zijn militaire capaciteiten blijft etaleren, waaronder recente raketproeven die door de staatsmedia en functionarissen dicht bij het Kremlin worden gepromoot.
Critici zien een bekend patroon
Gerashchenko deelde zijn bezorgdheid op X nadat er berichten verschenen die suggereerden dat Rusland mogelijk internationale juridische stappen zou ondernemen met betrekking tot Russischsprekenden die in Letland, Litouwen en Estland wonen.
Hij stelde dat Moskou opnieuw zijn toevlucht neemt tot retoriek over discriminatie, taalbeperkingen en zogenaamde “russofobie”.
“De retoriek van Moskou is standaard en bekend: ‘taalverboden’, ‘russofobie’ en ‘vervolging van andersdenkenden’”, schreef Gerashchenko.
Volgens hem stelt het Kremlin onderhandelingen en internationale klachten voor als ineffectief, alvorens de druk via andere kanalen op te voeren.
Gerashchenko is van mening dat het juridische argument op zich wellicht niet het werkelijke doel is. In plaats daarvan draagt de procedure bij aan het creëren van een politiek verhaal dat later kan worden gebruikt om strengere maatregelen te rechtvaardigen.
Vergelijkingen met Georgië en Oekraïne
De voormalige minister wees op het optreden van Rusland voorafgaand aan de oorlog in Georgië in 2008.
Jarenlang beweerde Moskou dat etnische Russen en Russischsprekende gemeenschappen werden bedreigd in regio’s als Zuid-Ossetië en Abchazië. Rusland gebruikte later de bescherming van Russische burgers als onderdeel van zijn rechtvaardiging voor militaire interventie.
Gerashchenko zegt dat soortgelijke boodschappen verschenen voordat de Krim in 2014 werd geannexeerd en opnieuw voordat Rusland in 2022 zijn grootschalige invasie van Oekraïne lanceerde.
Hij wees ook op een recente wet die is ondertekend door Vladimir Poetin.
Volgens berichten staat de wetgeving Rusland toe militair geweld in het buitenland te gebruiken om Russische burgers te beschermen tegen wat Moskou omschrijft als vervolging door rechtbanken waarvan het de autoriteit niet erkent.
“Wat een verbazingwekkend toeval: twee stappen die op dezelfde dag zijn genomen – een juridische claim en een uitgebreide wettelijke machtiging voor het gebruik van geweld, tegelijkertijd geformaliseerd,” schreef Gerashchenko.
Baltische landen beschermd door de NAVO
Ondanks de bezorgdheid bevinden Letland, Litouwen en Estland zich niet in dezelfde positie als landen die eerder het doelwit waren van Moskou.
Alle drie de Baltische landen zijn lid van zowel de NAVO als de Europese Unie, wat algemeen wordt gezien als een belangrijke afschrikkende factor.
Toch waarschuwde Gerashchenko dat het Kremlin mogelijk probeert onzekerheid te zaaien en een langdurig conflict te ontketenen rond de rechten van de Russischsprekende bevolkingsgroepen.
„Het NAVO-lidmaatschap blijft de belangrijkste afschrikkende factor voor Moskou“, schreef hij.
LEES MEER
- Rusland waarschuwt op staats-tv voor Derde Wereldoorlog ‘zonder angst voor Amerikaanse vergeldingsmaatregelen’
- Mysterieuze ‘Doomsday Radio’ in Rusland zendt griezelige boodschap uit te midden van angst voor Derde Wereldoorlog